Implementatie-expertise: onmisbaar op weg naar passende zorg
Aan goede kennis is in de zorg geen gebrek. De vraag is hoe die kennis ook echt verandert wat er in de spreekkamer gebeurt. In een interview van ZonMw leggen Gerjanne Vianen en Tijn Kool uit waarom implementatie-expertise daarvoor onmisbaar is.
Van kennis naar verandering
Gerjanne Vianen is implementatiespecialist bij het ZonMw-programma DoelmatigheidsOnderzoek en sinds 2023 betrokken bij de ISP-opleiding. Tijn Kool is hoogleraar Passende Zorg bij het Radboudumc en voorzitter van het Nederlands Implementatie Collectief (NIC), de nieuwe beroepsvereniging voor implementatie-experts.
Beiden zien hetzelfde patroon. Kennis verspreiden lukt meestal wel, maar dat leidt niet vanzelf tot ander handelen. Onderzoekers worden bovendien vooral beoordeeld op publicaties, minder op zichtbare impact.
“Er zijn te veel voorbeelden van mooie interventies die in schoonheid sterven.”
Tijn Kool, RadboudumcMaatwerk in plaats van top-down
Volgens Kool werkt implementatie van bovenaf vrijwel nooit: elke context vraagt om maatwerk. Passende zorg gaat bovendien niet alleen over iets nieuws invoeren, maar ook over stoppen met handelingen die weinig toevoegen. Die de-implementatie roept vaak weerstand op, onder meer omdat ze raakt aan professionele autonomie. Gedragsverandering kost tijd, en die tijd moet er zijn.
De rol van ISP'ers
Hier komen Implementation Science Practitioners in beeld. Zij leiden verandertrajecten, adviseren bij implementatieprojecten en subsidieaanvragen, of onderzoeken hoe je evidence-based implementeert. Vianen verwacht dat hun invloed zich als een olievlek verspreidt, ook over sectoren heen.
Over de ISP-opleiding
ZonMw nam in 2023 samen met zes programma's het initiatief voor de opleiding. Een consortium van Erasmus MC, Hogeschool Utrecht en Care Innovation Center verzorgt hem. In november 2023 startte de eerste lichting met 37 fellows, voor een traject van anderhalf jaar met theorie, veranderkunde, persoonlijke competenties en een eigen praktijkcasus.
Uit een evaluatie van de Universiteit Utrecht blijkt dat deelnemers hun leerdoelen op casusniveau bereikten. Op systeemniveau, zoals regionale samenwerking, lukte dat deels.
Benieuwd naar het hele gesprek?
Lees het volledige interview met Gerjanne Vianen en Tijn Kool op de website van ZonMw.
Lees het interview op zonmw.nl →Bron: ZonMw. Tekst: Marc van Bijsterveldt.